Islam dan Legitimasi Kekuasaan: Konstruksi Identitas Politik pada Kesultanan Awal Melayu

Penelitian

Authors

  • Choirun Niswah Universitas Islam Negeri Raden Fatah Palembang
  • Amanda Agustin Universitas Negeri Islam Raden Fatah Palembang
  • Wulan Sari Universitas Negeri Islam Raden Fatah Palembang
  • Rahman Ruki Universitas Negeri Islam Raden Fatah Palembang

DOI:

https://doi.org/10.31004/jerkin.v4i2.3813

Keywords:

Emotional Intelligence, Interactive Technology, Mathematics Learning, Teacher Mentoring, Wayground

Abstract

This study aims to analyse the role of Islam in legitimising political identity and kekuasaan in early Melayu kingdoms such as Samudera Pasai, Malaka, and Demak.  This study employs a kualitatif methodology with pustaka research that is based on primary and secondary data related to Islamic politics and Melayu history.  The study's findings indicate that Islam is more than just a religious system; it also provides political legitimacy that supports social, legal, and governmental structures in the Melayu world.  Islam's legitimacy is based on three pillars: theological (Zillullah fil Ard), normative-hukum (syariat as the foundation of law), and sociocultural (asimilating Islamic law with local customs).  The results of this study enhance understanding of Islamic politics in Nusantara and the warisan of the Melayu kesultanan in creating a religious-political alliance.

References

Adrisianti, I., Kurniawan, J., Prihantoro, F., Musadad, Sukamta, Nur, A. J., Sektiadi, Nayati, W., & Abbas, N. (2015). Sejarah Kebudayaan Islam Indonesia: Khasanah Budaya Bendawi. In Direktorat Sejarah dan Nilai Budaya, Direktorat Jenderal Kebudayaan, Kementerian Pendidikan dan Kebudayaan.

Arifin, A., & Masykuroh, S. (2023). Diaspora Muslim Pasai di Pantai Utara Jawa Abad ke-14. Jawi, 6(1), 61–72. https://doi.org/10.24042/jw.v6i1.16405

Azra, A. (2013). The Origins of Islamic Reformism in Southeast Asia. Pustaka Nasional. https://library.um.ac.id/images/stories/the origins of islamic reformism in southeast asia.pdf

Buyong Adil, H. (1981). Sejarah Melayu. Dewan Bahasa dan Pustaka. https://ia600208.us.archive.org/7/items/sejarahmelayu01unkngoog/sejarahmelayu01unkngoog.pdf

El, Y., Azwanda, H., Yusuf, S., & Roza, E. (2024). Edu Global : Jurnal Pendidikan Islam Proses Masuk dan Penyebarluasan Islam pada Masa Kerajaan Samudera Pasai di Aceh. 5(2), 1–6.

Fathil, F., Fathil, F., & Mohd Amin, J. (2023). Sistem Kewangan Islam Di Malaysia Dari Era Kesultanan Melayu Melaka Hingga Kurun Ke-21: Satu Tinjauan. Journal Islamic Philanthrophy and Social Finance, 5(2), 125–136. https://doi.org/10.24191/jipsf/v5n22023_125-136

Gallop, A. T. (2019). Malay Seals and Signet Rings. SOAS University of London. https://eprints.soas.ac.uk/31984/1/Gallop_2019_Seals.pdf

Hamid, A. R. (2025). Jaringan Maritim dan Islamisasi Demak abad XV–XVI. Jawi, 8(1), 11–26. https://doi.org/10.24042/00202582766700

Hooker, M. B. (1986). Islamic Law in Southeast Asia. Oxford University Press. https://archive.org/details/IslamicLawInSouthEastAsia

Muhammad, A. (2021). Islam dan Budaya Politik Melayu. Medina-Te: Jurnal Studi Islam, 17 nomor 2, 157–172.

Nusantara, I. (2022). Samudra Pasai. 12(1), 35–60.

Oman Fathurahman. (2022). Filologi Indonesia Teori dan Metode Edisi Revisi. https://www.google.co.id/books/edition/Filologi_Indonesia/YRm6EAAAQBAJ?hl=id&gbpv=0

Prof. Dr. Azyumardi Azra, M. . (2013). Jaringan Ulama Timur Tengah. https://www.google.co.id/books/edition/Jaringan_Ulama_Timur_Tengah/E5sCEAAAQBAJ?hl=id&gbpv=0

Tree, S. (2010). Leaves of the Same Tree Trade and Ethnicity in the Straits of Melaka. 177–180.

Undang-Undang Melaka - Pasal 41.1 (Kutipan). (n.d.). 1, 41.

W G Shellabear. (1917). Hikayat Sri Rama. https://archive.org/details/biostor-176311/page/n7/mode/2up

Downloads

Published

27-11-2025

How to Cite

Choirun Niswah, Agustin, A., Sari, W., & Ruki, R. (2025). Islam dan Legitimasi Kekuasaan: Konstruksi Identitas Politik pada Kesultanan Awal Melayu : Penelitian. Jurnal Pengabdian Masyarakat Dan Riset Pendidikan, 4(2), 11495–11500. https://doi.org/10.31004/jerkin.v4i2.3813